ประวัติความเป็นมา


 ๑.๑ ชื่อส่วนงาน ที่ตั้ง และประวัติความเป็นมาโดยย่อ

             ๑.ชื่อส่วนงาน

                สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

             ๒. ที่ตั้ง

                อาคารสำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เลขที่ ๗๙ หมู่ ๑ ถนนพหลโยธิน หลักกิโลเมตรที่ ๕๕ ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา รหัสไปรษณีย์ ๑๓๑๗๐ โทรศัพท์/โทรสาร ๐-๓๕๒๔-๘๐๗๖ Website: http://olit.mcu.ac.th

             ๓.ประวัติความเป็นมาโดยย่อ

                สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นส่วนงานที่พัฒนามาจากหอสมุดกลาง เดิมตั้งอยู่ ณ หน้ามุขชั้นล่างตึกมหาธาตุวิทยาลัย ได้เปิดดำเนินการเมื่อไรไม่ปรากฏเป็นหลักฐาน เพียงแต่พบรายงานการประชุมคณะกรรมการบริหาร พ.ศ. ๒๔๙๕ ถึงการแบ่งส่วนงานมหาวิทยาลัย โดยห้องสมุดเป็นเพียงแผนกหนึ่งขึ้นอยู่กับกองวิชาการ โดยใช้ชื่อว่า “งานแผนกห้องสมุด” ผู้รับผิดชอบมีตำแหน่งเป็นหัวหน้าแผนก

                ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๔๙๙ มหาวิทยาลัยได้ออกระเบียบข้อบังคับว่าด้วยกิจการห้องสมุดประกอบด้วย 5 หมวด ซึ่งนับว่าเป็นจุดเริ่มต้นของมหาวิทยาลัยที่ดำเนินการห้องสมุดอย่างมีรูปแบบ             ในปี พ.ศ. ๒๕๐๔ มหาวิทยาลัยได้บูรณปฏิสังขรณ์ศาลาการเปรียญบรมมหาสุรสิงหนาทที่ใช้เป็นสำนักงานกลางของมหาวิทยาลัย เมื่อเสร็จเรียบร้อยแล้ว จึงได้ย้ายห้องสมุดมาตั้งที่ศาลาการเปรียญแทนโดยใช้ชื่อว่า “หอสมุดกลาง” และได้ประกาศระเบียบว่าด้วยกิจการหอสมุดกลางฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๕๐๔ เพื่อให้กิจการห้องสมุดเป็นไปอย่างมีระบบ และมีประสิทธิภาพในการดำเนินงาน

                ในปี พ.ศ. ๒๕๑๒ มหาวิทยาลัยได้มีการปรับปรุงส่วนงานในสำนักงานเลขาธิการใหม่ หอสมุดกลางได้ยกฐานะเป็น “กองห้องสมุด” สังกัดสำนักงานเลขาธิการ ซึ่งปรากฎตามประกาศของมหาวิทยา ฉบับที่ ๔๕/๒๕๑๒ และได้มีการตั้งแผนกวิชาการ และบรรณารักษ์เพิ่มขึ้น ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๑๓ เพื่อให้งานห้องสมุดมีความคล่องตัว และมีประสิทธิภาพในการบริการยิ่งขึ้น จึงได้เพิ่มแผนกจัดหาและแผนกวิชาการ

                ในปี พ.ศ. ๒๕๑๔ ได้เปิดห้องให้บริการภาษาต่างประเทศขึ้นอีกแผนกหนึ่ง

                ในปี พ.ศ. ๒๕๒๖ ได้ยกฐานะจากกองห้องสมุดเป็นสำนักหอสมุดกลาง

                ต่อมา ในปี พ.ศ. ๒๕๔๐ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มีพระราชบัญญัติ พ.ศ. ๒๕๔๐ ได้ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยในการกำกับของรัฐ ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างส่วนงานให้เหมาะสมสอดคล้องกับพระราชบัญญัติและหน่วยงานในกำกับของรัฐ และการพัฒนาของเทคโนโลยีสารสนเทศ สำนักหอสมุดกลาง จึงได้มีการปรับโครงสร้างและเปลี่ยนไปตามโครงสร้างที่มหาวิทยาลัยตราข้อกำหนดมหาวิทยาลัย เรื่องการจัดตั้งส่วนงาน พ.ศ.๒๕๔๑ ประกาศ ณ วันที่ ๓ กันยายน พ.ศ.๒๕๔๑ ประกาศมหาวิทยาลัย เรื่องการแบ่งส่วนงาน พ.ศ.๒๕๔๑ ประกาศ ณ วันที่ ๓ กันยายน ๒๕๔๑ และประกาศแบ่งงานภายในมหาวิทยาลัย ณ วันที่ ๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๔๑ เป็น “สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ” แบ่งงานออกเป็น ๓ ส่วน คือ

                    ๑. สำนักงานบริหาร แบ่งส่วนงานภายในออกเป็น ๒ ฝ่าย ดังนี้

                        (๑) ฝ่ายบริหารงานทั่วไป

                        (๒) ฝ่ายวางแผนและพัฒนา

                    ๒. ส่วนหอสมุดกลาง แบ่งส่วนงานภายในออกเป็น ๒ ฝ่าย ดังนี้

                        (๑) ฝ่ายส่งเสริมการพัฒนา

                        (๒) ฝ่ายเทคโนโลยีและบริการ

                    ๓. ส่วนเทคโนโลยีสารสนเทศ แบ่งส่วนงานภายในออกเป็น ๒ ฝ่าย ดังนี้

                        (๑) ฝ่ายพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์

                        (๒) ฝ่ายคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา

                ปัจจุบัน สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ ได้ย้ายสถานที่ทำการไปปฏิบัติงาน ณ อาคารสำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงรณราชวิทยาลัย ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และมหาวิทยาลัยได้มีประกาศกำหนดส่วนงานใหม่ พ.ศ. ๒๕๕๖ (ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๑๓๐ ตอนพิเศษ ๑๘๙ ง, ๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๖) แบ่งงานออกเป็น ๒ ส่วน ดังนี้

                    ๑. ส่วนหอสมุดกลาง

                    ๒. ส่วนเทคโนโลยีสารสนเทศ

                เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๗ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้ก่อสร้างอาคารสำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ ณ ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อันเป็นศูนย์การศึกษามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย แห่งใหม่ โดยได้รับการอุปถัมภ์จาก เจ้าประคุณสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ เจ้าอาวาสวัดปากน้ำภาษีเจริญ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก มีลักษณะเป็นอาคารทรงไทยประยุกต์ จำนวน ๕ ชั้น (รวมชั้น G) มีเนื้อที่ใช้สอย จำนวน ๕,๒๕๐ ตารางเมตร มีการกำหนดพื้นที่ใช้สร้อยดังนี้

                 ชั้น G มีพื้นที่ใช้สอยจำนวน ๑,๐๕๐ ตารางเมตร กำหนดให้เป็นพื้นที่เก็บเอกสาร

                ชั้นที่ ๑ เป็นพื้นที่สำนักงานส่วนหอสมุดกลาง และสำหรับให้บริการสืบค้น ยืม-คืน และชั้นหนังสือพื้นฐานตามหลักสูตรสาขาวิชาทั้งหมด โดยจัดเป็นชั้นเปิด ซึ่งผู้เข้าใช้บริการสามารถเข้าถึงสารสนเทศได้ด้วยตนเอง

                ชั้นที่ ๒ เป็นพื้นที่สำหรับให้บริการชั้นหนังสือแบบปิด ผู้เข้าใช้บริการเข้าถึงสารสนเทศได้โดยผ่านเจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการ ในชั้นนี้มีให้บริการสื่อโสตทัศนวัสดุอุปกรณ์ และบริการ Internet

              ชั้นที่ ๓ เป็นพื้นที่สำหรับให้บริการชั้นหนังสือสือแบบปิด ผู้เข้าใช้บริการเข้าถึงสารสนเทศได้โดยผ่านเจ้าหน้าที่ให้บริการ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นหนังสืออ้างอิง หนังสือพระไตรปิฎก เป็นต้นและที่ตั้งสถาบันวิจัยพุทธศาสตร์

              ชั้นที่ ๔ เป็นพื้นที่สำนักงานสำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ, สำนักงานบริหาร, ส่วนเทคโนโลยีสารสนเทศ มีห้องฝึกอบรม มีการให้บริการ Study Room ห้อง Server และห้องประชุมใหญ่ของสำนักฯ

            อาคารสำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศนี้ ทางส่วนงานได้เข้าใช้งานในต้นปีงบประมาณ ๒๕๕๑ (ประมาณเดือนตุลาคม ๒๕๕๐) เป็นต้นไป

                หลังจากที่ได้ปรับโครงสร้างการบริหารแล้ว สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศได้ดำเนินงานตามภารกิจต่างๆ โดยสรุปดังนี้

                    ๑. ส่วนหอสมุดกลาง ได้ดำเนินการ โดยสรุปดังนี้

                        ๑.๑ จัดทำโครงสร้างของส่วนงาน และภาระงานให้ครอบคลุมกับภาระงานห้องสมุดในฐานะห้องสมุดระดับอุดมศึกษา

                        ๑.๒ จัดหาโปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติเพื่อสนับสนุนการให้บริการด้านการสืบค้น ยืม-คืนงานห้องสมุด โดยในครั้งแรกใช้ระบบโปรแกรมห้องสมุด ISIS/SSS ต่อมาได้นำระบบโปรแกรมห้องสมุด VTLS และ Elib มาใช้เพื่อสนับสนุนการให้บริการสืบค้น ยืม-คืน

                        ๑.๓ จัดทำฐานข้อมูลบรรณานุกรมเพื่อบริการ การสืบคืน ยืม-คืน โดยบันทึกข้อมูลอยู่ในระบบ VTLS และ Elib ปัจจุบันมีฐานข้อมูลบรรณานุกรม จำนวน ๑๒๔,๒๕๒ รายการ (ซึ่งรวมทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค)

                        ๑.๔ พัฒนาบุคลากรสายวิชาชีพบรรณารักษ์ และเจ้าหน้าที่ห้องสมุด ทั้งส่วนกลาง วิทยาเขต วิทยาลัยสงฆ์ ห้องเรียน และหน่วยวิทยบริการ โดยเน้นการลงรายการหนังสือและเอกสารในระดับมาตรฐานสากลระบบ MARC (Machine Readable Catalog) และเน้นความเป็นศูนย์กลางสหบรรณานุกรมด้านพระพุทธศาสนาที่สามารถสืบค้นได้ทั้งส่วนกลาง วิทยาเขต วิทยาลัยสงฆ์ ห้องเรียน และหน่วยวิทยาบริการ ตลอดถึงสถาบันอุดมศึกษาทั่วไป

                   ๑.๕ จัดหา จัดเก็บ เผยแพร่ และให้บริการ ทรัพยากรสารสนเทศ ทั้งสิ่งตีพิมพ์ และไม่ตีพิมพ์ ตลอดถึงฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ อันประกอบด้วย e-books e-Theses และฐานข้อมูล CD-ROM

                    ๒. ส่วนเทคโนโลยีสารสนเทศ ได้ดำเนินกิจกรรมต่างๆ โดยสรุปดังนี้

                        ๒.๑ ด้านเครือข่าย พัฒนาระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์พื้นฐาน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ทั้งส่วนกลาง วิทยาเขต วิทยาลัยสงฆ์ ห้องเรียน หน่วยวิทยบริการ และ สถาบันสมทบ ที่สามารถให้บริการติดต่อสื่อสาร สืบค้นข้อมูล ในระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ตได้

                           ๒.๒ ด้านเครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่างๆ ได้จัดหา ให้บริการ และดูแลรักษา ให้หน่วยงานต่างๆ พร้อมใช้งานตามเป้าหมายได้อย่างเพียงพอ

                        ๒.๓ ด้านการสนับสนุนการศึกษา ได้จัดหาสื่อการสอนประจำห้องเรียน สร้างห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ ให้กับส่วนกลาง วิทยาเขต วิทยาลัยสงฆ์ ครบทุกแห่ง

                        ๒.๔ ด้านการพัฒนาระบบ ได้พัฒนาและจัดหาซอฟต์แวร์สำหรับการบริหาร การพัฒนาฐานข้อมูล การพัฒนาเว็บไซต์ และการพัฒนาสื่อการศึกษาเป็นจำนวนหลายระบบ

                        ๒.๕ ด้านการพัฒนาบุคลากร ได้จัดอบรมให้บุคลากรทุกระดับให้สามารถใช้งานระบบไอซีทีได้อย่างเหมาะสม และได้ส่งเสริมให้บุคลากรในหน่วยงานไปศึกษา ดูงาน อย่างต่อเนื่อง

 

๑.๒ ปรัชญา คำขวัญ ปณิธาน วิสัยทัศน์และพันธกิจ

             ๑.ปรัชญา

                ศูนย์พุทธศาสตร์ศึกษา พัฒนาวิทยบริการ ก้าวทันเทคโนโลยี

             ๒.คำขวัญ

                ปญฺญา นรานํ รตนํ แปลว่า ปัญญาเป็นรัตนะของคนทั้งหลาย

             ๓.ปณิธาน

                เป็นศูนย์พุทธศาสตร์ศึกษา พัฒนาสื่อการเรียนรู้และการให้บริการอย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่ทันสมัย

             ๔.วิสัยทัศน์

                ๔.๑ มุ่งเป็นศูนย์การเรียนรู้ด้านพระพุทธศาสนา และบูรณาการกับศาสตร์ต่างๆ อย่างมีประสิทธิภาพ

                ๔.๒ มุ่งเป็นศูนย์บริการทรัพยากรสารสนเทศด้านพระพุทธศาสนา การศึกษา ค้นคว้า วิจัย อย่างมีคุณภาพ

                ๔.๓ มุ่งนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาสนองต่อพันธกิจมหาวิทยาลัย อย่างมีคุณภาพ

             ๕. พันธกิจ

                ๕.๑ พัฒนาศูนย์การเรียนรู้พระพุทธศาสนา

                ๕.๒ ให้บริการทรัพยากรสารสนเทศด้านพระพุทธศาสนา

                ๕.๓ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศสนองต่อพันธกิจมหาวิทยาลัย

Additional information